Uiterlijk & herkenning
De opvallende bekers zijn aangepaste bladeren die via ranken aan het blad vastzitten. Een geribbelde rand en omhoogstaande deksel omringen de vloeistofval; grote bekers alleen bepalen geen Nepenthes-soort.
Bronnen & referenties · 1
Royal Botanic Gardens, Kew · Nepenthes rajah: Kew Species Profile and IUCN CategoriesGroei & ecologie
Naast gevangen insecten leveren uitwerpselen van zoogdieren voedingsstoffen. Onderzoek op Kinabalu registreerde bergtoepaja’s en topbergratten die nectar van de deksel namen en uitwerpselen in de beker achterlieten.
Bronnen & referenties · 1
PLOS ONE / Greenwood et al. · A Unique Resource Mutualism between Nepenthes rajah and Members of a Small Mammal CommunityBescherming van plant en leefgebied
Kew vermeldt de formele IUCN-categorie bedreigd. De beperkte habitat vraagt bescherming tegen verstoring, verzamelen, droogte en brand; een berekend uitstervingsrisico is een andere maat dan de Rode Lijst-beoordeling.
Bronnen & referenties · 2
Royal Botanic Gardens, Kew · Nepenthes rajah: Kew Species Profile and IUCN CategoriesPlant Ecology / van der Ent, Sumail and Clarke; James Cook University repository · Habitat differentiation of obligate ultramafic Nepenthes endemic to Mount Kinabalu and Mount TambuyukonRelaties met dieren
Bergtoepaja eet afscheidingen onder het deksel van Nepenthes rajah. Tijdens het eten kan ontlasting in de beker vallen. Waarnemingen op de Kinabalu documenteren deze uitwisseling: voedsel voor het zoogdier en stikstof voor de plant.
Kinabalurat bezoekt ook Nepenthes rajah, in het cameraonderzoek vooral ’s nachts. De rat krijgt zoete afscheidingen en levert ontlasting. Daarmee heeft de beker naast de overdag actieve toepaja een tweede zoogdierpartner.
Bronnen & referenties · 1
PLoS ONE, 2011 · A unique resource mutualism between Nepenthes rajah and small mammalsHoe de plant groeit
De bekers zijn veranderde bladeren die via een rank verbonden zijn met een brede bladschijf. Jonge en gevestigde planten zien er anders uit en niet elke beker wordt uitzonderlijk groot. Deksel en nectarvlakken zijn even belangrijk als formaat: ze plaatsen bezoekende zoogdieren boven de opening. Aparte mannelijke en vrouwelijke planten maken bloemen; bekers zijn geen voortplantingsorganen.
Bronnen & referenties · 2
Royal Botanic Gardens, Kew · Nepenthes rajah: Kew Species Profile and IUCN CategoriesPLoS ONE, 2011 · A unique resource mutualism between Nepenthes rajah and small mammalsVerspreiding & habitat
De soort is beperkt tot het Kinabalugebergte, waaronder Mount Tambuyukon in Sabah. Studies koppelen hem aan open vegetatie op ultramafische bodems, waarvan de bijzondere chemie de plantengemeenschap beïnvloedt. Bergtoepaja’s komen voor zoete afscheidingen; ook Kinabaluratten doen mee aan de gedocumenteerde voedingsuitwisseling. Uitwerpselen vullen de voeding aan zonder iedere grote beker tot een gespecialiseerde knaagdierval te maken.
