Herkenning
De kolonie valt vaak meer op dan een losse bij: een dicht gordijn van werksters bedekt de hangende raat. Anders dan raten in gewone bijenkasten staat het nest bloot aan licht, regen en roofdieren. De werksters vormen zelf een deel van de bescherming. Een bezette nesttak draagt dus een levende kolonie, niet alleen een honingvoorraad.
Bronnen & referenties · 1
PLOS ONE · Speeding up social waves: propagation mechanisms of shimmering (2014)Leefgebied en verspreiding op Borneo
Een zesjarig onderzoek in Sarawak volgde populatieveranderingen rond massale bloei in laagland-dipterocarpenbos. De reactie verbindt deze mobiele bestuiver met tijdelijke pieken in bloemenvoedsel. In West-Kalimantan identificeerden onderzoekers nestbomen bij Lalang, Meliau, Sanggau. Bosstructuur en bloemenaanbod tellen allebei: een geschikte tak en een voldoende voedselrijk landschap vervullen verschillende behoeften.
Bronnen & referenties · 2
Annals of the Entomological Society of America · Six-year population fluctuation of Apis dorsata in Sarawak lowland dipterocarp forest (2001)Universitas Tanjungpura repository · Identification of Apis dorsata nesting plants in Lalang, Meliau, Sanggau (2022)Gedrag
Als roofwespen naderen, kunnen werksters hun achterlijven in gecoördineerde golven over het nestoppervlak optillen. Dit shimmering-gedrag laat hoornaars de kolonie vermijden. Gedetailleerd videoonderzoek toont dat meerdere golffronten kunnen samenwerken. De collectieve reactie bestaat uit vele individuele bewegingen; voor waarneming hoeft zij niet te worden uitgelokt.
Bronnen & referenties · 2
PLOS ONE · Social waves in giant honeybees repel hornets (2008)PLOS ONE · Speeding up social waves: propagation mechanisms of shimmering (2014)Voortplanting
Onderzoek op Borneo documenteerde verzamelplaatsen van mannetjes onder de kronen van hoge boven het bos uitstekende bomen. De voortplanting gebruikt dus luchtruimte buiten het nest. Werksters, koningin en mannetjes hebben verschillende rollen; nestlocatie en paringsvluchtlandschap zijn afzonderlijke onderdelen van de ecologie. Niet iedere boom met een raat is daarom ook een paringsplaats.
Bronnen & referenties · 1
Apidologie · Drones of Apis dorsata congregate under emergent-tree canopies in Borneo (1993)Relaties met planten
Het nestbomenonderzoek in Lalang noemt Alstonia pneumatophora. Dit is een nestrelatie: de boom ondersteunt een kolonie. Het bewijst niet dat de bij specifiek deze boom bestuift of bladeren aan de jongen voert. Het onderzoek vond meerdere andere boomtaxa, zodat de soort verschillende soorten nestbomen kan gebruiken.
