Dieren van Borneo

Paedocypris carbunculus

Paedocypris carbunculus

Een vrijwel doorzichtige dwergvis uit zwartwater bij Pangkalan Bun, met rode baltskleuren en een bijzondere voortplantingsanatomie.

GevoeligEndemisch op Borneo
Soortgegevens & taxonomie
Soort
Paedocypris carbunculus
Geslacht
Paedocypris
Familie
Paedocyprididae
Orde
Cypriniformes
Klasse
Actinopterygii

Herkenning

Volwassen Paedocypris carbunculus zijn dwergvissen: de oorspronkelijke exemplaren bereikten ongeveer elf millimeter standaardlengte, zonder de staartvin. Een groot deel van het lichaam is doorzichtig. Geslachtsrijpe mannetjes hebben een opvallend rode onderzijde en rode kopmarkeringen; carbunculus verwijst naar een robijn. Pigmentrijen en vlekken onderscheiden de soort van nauwe verwanten. Dat zijn microscopische kenmerken, geen eenvoudige kleurtest in het veld. Een klein doorzichtig visje is niet op formaat alleen te herkennen.

Bronnen & referenties · 1Raffles Bulletin of Zoology / NUS · Britz & Kottelat (2008): Paedocypris carbunculus, a miniature fish from Borneo

Leefgebied en verspreiding op Borneo

Het typemateriaal komt uit de Sungei Pasir Panjang aan de rand van Pangkalan Bun, langs de weg naar Kumai. De vindplaats behoort tot het Kotawaringin-stroomgebied in Centraal-Kalimantan. De beek voert stromend zwartwater over zand, organisch materiaal en veen. De vissen verzamelden zich vlak onder het oppervlak op plekken met weinig stroming, vaak onder overhangende takken of ondergedompelde bladeren. Dichte oevervegetatie zorgde voor schaduw. Het leven van dit piepkleine gewervelde dier hangt zo samen met de structuur van een hele beekcorridor.

Bronnen & referenties · 1Raffles Bulletin of Zoology / NUS · Britz & Kottelat (2008): Paedocypris carbunculus, a miniature fish from Borneo

Voortplanting

Waarnemingen onder gehouden dieren in de oorspronkelijke publicatie tonen een bijzondere paaimethode. Een mannetje lokt een vrouwtje naar de onderkant van een blad; het paar draait zich om en zet daar kleverige eitjes af. Aangepaste buikvinnen en een verhoornd kussentje helpen het mannetje contact te maken met het paaioppervlak. Daarna volgt geen ouderzorg. Dit is een gedocumenteerd aquariumverslag, geen bewering dat elk detail in een beek op Borneo is waargenomen. Dwerggroei kan samengaan met een sterk gespecialiseerde voortplantingsanatomie.

Bronnen & referenties · 1Raffles Bulletin of Zoology / NUS · Britz & Kottelat (2008): Paedocypris carbunculus, a miniature fish from Borneo

Bescherming en waarnemen

Beschaduwde zwartwaterbeken en hun oevervegetatie vormen het gedocumenteerde leefgebied. De verbinding tussen bos en water behouden is belangrijker dan de vis alleen als aquariumcuriositeit te bekijken. De bekende typelocatie bewijst geen huidige aantallen of openbare toegang. Het landschap tussen Pangkalan Bun en Kumai biedt bezoekers context; de vis is geen betrouwbaar doel voor dierenwaarnemingen. Nauwkeurige soortherkenning vraagt deskundigheid. Het verzamelen van kleine vissen hoort niet bij een gewoon bezoek.

Bronnen & referenties · 2Raffles Bulletin of Zoology / NUS · Britz & Kottelat (2008): Paedocypris carbunculus, a miniature fish from BorneoFishBase / IUCN · FishBase: Paedocypris carbunculus — taxonomy and global assessment

Waar je kunt zoeken

Gedocumenteerd voorkomen garandeert geen waarneming of toegang voor bezoekers. Lees de gebieds- en ervaringsgidsen over leefgebied, verantwoord observeren, begeleiding en actuele toegang voordat je een tocht kiest. Houd afstand van dieren en volg lokale beperkingen.

Gebieden met gedocumenteerd voorkomen

Bronnen & referenties

Raffles Bulletin of Zoology / NUS · Britz & Kottelat (2008): Paedocypris carbunculus, a miniature fish from BorneoGeraadpleegd: 2026-10-04

FishBase / IUCN · FishBase: Paedocypris carbunculus — taxonomy and global assessmentGeraadpleegd: 2026-10-04

Meld een correctie